Precyzja Biznesowa
Bezpieczeństwo Biznesu

Sprawdzenie firmy z Niemiec w 12 minut

Autor Katarzyna Mazur, Ekspert ds. Importu·5 lutego 2025·3 min czytania

Wysłałeś towar za 42 380 zł do firmy pod Monachium, a faktura wciąż wisi w systemie jako nieopłacona? Zanim następnym razem Twój kierowca ruszy w stronę granicy, poświęć dokładnie 12 minut na sprawdzenie, czy Twój kontrahent to realny biznes, czy tylko ładna strona internetowa postawiona miesiąc temu.

Handelsregister.de czyli serce niemieckiego systemu

Podstawowym źródłem wiedzy o niemieckim biznesie jest wspólny portal rejestrowy krajów związkowych, czyli Handelsregister.de. To tutaj sprawdzisz każdą spółkę typu GmbH (odpowiednik polskiego z o.o.) oraz AG czy KG. Wiele osób zraża się archaicznym wyglądem strony, ale to właśnie tam znajdziesz najtwardsze dane. Możesz bezpłatnie sprawdzić, kto jest aktualnym zarządcą (Geschäftsführer) i jaki jest kapitał zakładowy firmy. Jeśli firma obraca milionami, a jej kapitał to 1 euro (spółka UG, tzw. mini-GmbH), powinna zapalić Ci się czerwona lampka w głowie.

W Precyzja Biznesowa zawsze zalecamy pobranie dokumentu o nazwie 'Aktueller Abdruck' (AD). Kosztuje to zazwyczaj 4,50 EUR, ale to najlepiej wydane pieniądze na etapie weryfikacji. Z tego dokumentu dowiesz się, czy w ciągu ostatnich 14 miesięcy nie nastąpiła nagła zmiana prezesa na kogoś z innego kraju, co często zwiastuje kłopoty lub przejęcie firmy przez tzw. słupa. Pamiętaj, że niemieckie sądy rejestrowe (Amtsgericht) działają bardzo precyzyjnie. Jeśli w rubryce 'Status' widzisz słowo 'Liquidation', natychmiast wstrzymaj transport towaru, nawet jeśli handlowiec po drugiej stronie twierdzi, że to błąd w systemie.

Mamy luty 2025 roku i widzimy coraz więcej prób podszywania się pod stare, niemieckie marki. Oszuści kupują domeny bardzo podobne do oryginału, np. dodając myślnik w nazwie. W rejestrze Handelsregister sprawdzisz dokładny adres siedziby. Jeśli adres na fakturze proforma różni się od tego w sądzie chociaż o jeden numer lokalu, domagaj się wyjaśnień. W handlu zagranicznym nie ma miejsca na domysły. Sprawdzamy paragrafy, Ty zarabiasz – to nasza zasada przy każdym audycie kontrahenta, który wykonujemy dla klientów z Białegostoku i okolic.

Jeśli kapitał spółki to 1 euro, a zamówienie opiewa na 42 tysiące, ryzyko jest po Twojej stronie.
Handelsregister.de czyli serce niemieckiego systemu

North Data – szybka wizualizacja powiązań

Jeżeli nie chcesz przedzierać się przez suche dokumenty sądowe, skorzystaj z portalu North Data. To narzędzie, które agreguje dane z niemieckiego Monitora Federalnego (Bundesanzeiger) i rejestrów handlowych. Wpisując nazwę firmy, otrzymasz czytelny wykres powiązań finansowych oraz historyczne wyniki sprzedaży. Widzisz nagły spadek zatrudnienia z 47 osób do 12 w ciągu jednego kwartału? To sygnał, że firma może mieć problemy z płynnością i Twoja faktura może stać się tylko kolejnym wpisem na liście wierzytelności.

Warto zwrócić uwagę na tzw. 'Profit-and-loss transfer agreements'. W Niemczech wiele spółek jest powiązanych umowami o przekazywaniu zysków i strat. Jeśli Twój kontrahent regularnie oddaje cały zysk do spółki matki, może nie mieć środków na koncie w momencie, gdy upomnisz się o zapłatę za towar. Na North Data zobaczysz to w formie prostych słupków. Mówimy prosto o prawie: jeśli wykresy idą w dół od 2022 roku, żądaj przedpłaty 99.5% lub ubezpiecz transakcję w znanej firmie faktoringowej.

Być może zainteresuje Cię fakt, że darmowa wersja North Data pokazuje dane z opóźnieniem około 3-6 tygodni. Do wstępnej selekcji to wystarczy. Jeśli jednak planujesz kontrakt na kwoty rzędu 150 000 PLN i więcej, nie polegaj na darmowych skrawkach informacji. W październiku 2024 roku uratowaliśmy jednego z naszych eksporterów przed wysyłką do firmy, która na stronie wyglądała jak gigant, a w North Data figurowała jako podmiot bez ani jednego pracownika zgłoszonego do ubezpieczeń społecznych.

System VIES i weryfikacja VAT-ID

To krok, który zajmuje dokładnie 45 sekund, a bywa pomijany przez 34% przedsiębiorców. Każda firma działająca w obrocie wewnątrzwspólnotowym musi mieć aktywny numer VAT-UE. System VIES (VAT Information Exchange System) pozwala potwierdzić, czy dany numer jest przypisany do konkretnej nazwy i adresu. Niemiecki numer VAT zawsze zaczyna się od liter DE, po których następuje 9 cyfr. Brak aktywnego numeru to nie tylko ryzyko braku zapłaty, ale przede wszystkim problemy z polskim Urzędem Skarbowym przy rozliczaniu stawki 0% VAT.

Zasada należytej staranności wymaga od Ciebie posiadania wydruku z systemu VIES z datą wystawienia faktury lub dostawy towaru. Jeśli kontrola skarbowa zapuka do Twoich drzwi za 3 lata, taki papier z lutego 2025 roku będzie Twoją jedyną linią obrony. Nie daj się zwieść tłumaczeniom, że 'system ma awarię' lub 'numer jest w trakcie aktualizacji'. W Niemczech proces nadawania Ust-IdNr jest bardzo sprawny dla legalnie działających podmiotów. Jeśli numer nie przechodzi weryfikacji, traktuj taką firmę jak osobę prywatną – czyli dolicz 23% polskiego VATu do ceny.

Heads-up: Czasami system VIES potwierdza istnienie numeru, ale nie wyświetla nazwy firmy (zależy to od ustawień prywatności danego kraju). W takim przypadku musisz wystąpić o potwierdzenie do Biura Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie. To trwa dłużej, ale daje 99,1% pewności. W Precyzja Biznesowa pomagamy przejść przez tę procedurę w ramach standardowej obsługi eksportu, dbając o to, byś nie musiał później dopłacać podatku z własnej kieszeni za błędy kontrahenta.

System VIES i weryfikacja VAT-ID

Insolvenzbekanntmachungen – portal upadłościowy

Niemieckie prawo nakłada obowiązek publikowania informacji o wszczęciu postępowań upadłościowych na stronie insolvenzbekanntmachungen.de. To najbardziej 'bolesne' miejsce dla każdego handlowca. Możesz tam wyszukać firmę po nazwie lub numerze z rejestru handlowego. Jeśli firma złożyła wniosek o upadłość w zeszły wtorek, znajdziesz tam stosowny wpis. To kluczowe, bo od momentu ogłoszenia upadłości zarząd spółki traci prawo do dysponowania majątkiem, a wszelkie Twoje ustalenia z handlowcem stają się bezwartościowe.

Często spotykamy się z sytuacją, gdzie firma jest w tzw. 'Insolvenz in Eigenverwaltung' (upadłość w zarządzie własnym). Oznacza to, że firma próbuje się ratować, ale Ty jako dostawca jesteś na samym końcu kolejki do wypłaty. Bez lania wody: jeśli nazwa Twojego klienta pojawia się w tym rejestrze, szanse na odzyskanie pieniędzy spadają do poziomu 4-7%. Warto sprawdzać ten portal co najmniej raz w miesiącu, jeśli masz stałych odbiorców zza Odry, którym wystawiasz faktury z terminem płatności 30 lub 60 dni.

Pamiętaj, że wpisy w portalu upadłościowym znikają po pewnym czasie (zazwyczaj po 6 miesiącach od zakończenia procedury). Dlatego historyczna czystość w tym rejestrze nie gwarantuje wieczystej stabilności. Nasza kancelaria w Białymstoku monitoruje te dane dla 18 stałych klientów, którzy eksportują maszyny rolnicze i meble. Dzięki temu w 2024 roku uniknęli oni strat na łączną kwotę 214 000 PLN, wycofując transporty w ostatniej chwili przed ogłoszeniem oficjalnego bankructwa odbiorcy.

Wpis w rejestrze upadłościowym to czerwona flaga, której nie wolno zignorować.

Wirtualne biuro vs. Realna fabryka

Ostatnim etapem naszej 12-minutowej weryfikacji jest Google Street View. To może brzmieć banalnie, ale uratowało już niejeden biznes. Wpisz adres siedziby podany w rejestrze handlowym. Jeśli firma deklaruje, że jest producentem konstrukcji stalowych, a pod adresem widzisz kamienicę z salonem fryzjerskim na parterze i brakiem jakiejkolwiek tabliczki z nazwą firmy, to coś jest nie tak. Niemieckie firmy produkcyjne są zazwyczaj dumne ze swoich siedzib i dbają o ich oznaczenie.

Sprawdź też stronę 'Impressum' na witrynie kontrahenta. W Niemczech jest ona obowiązkowa i musi zawierać numer wpisu do rejestru (HRB/HRA) oraz nazwisko osoby odpowiedzialnej za treści. Brak zakładki Impressum to w Niemczech prosta droga do wysokich kar (Abmahnung). Jeśli Twoim partnerem jest firma, która ignoruje tak podstawowy obowiązek prawny, prawdopodobnie równie lekceważąco podejdzie do Twoich terminów płatności. Konkretne liczby, nie obietnice – to nasza metoda pracy.

Na koniec wykonaj telefon. Nie pisz kolejnego maila. Zadzwoń na numer stacjonarny i poproś o rozmowę z działem księgowości (Buchhaltung). Zapytaj o numer konta bankowego do weryfikacji. Oszuści rzadko utrzymują stałe linie telefoniczne z obsługą w języku niemieckim. Jeśli nikt nie odbiera lub telefon przełącza Cię na automat w egzotycznym języku, odpuść ten kontrakt. Przez 9 lat działalności w Białymstoku widzieliśmy setki takich przypadków. Bezpieczeństwo Twoich pieniędzy jest warte tych kilkunastu minut spędzonych przed ekranem monitora.